UMETNOST

Tumačenje renesanse u religiozno filosofskom ključu.

Najbolju neformalnu odrednicu sevdalinke dao je jedan dečak: „Sevdalinka je ono kad moj babo pjeva i – plače !!!“
Ove pesme pre svega duboko tumače i svedoče jedno davno patrijarhalno doba, i oni koji su samo prošli pored takvog shvatanja i viđenja sveta, koji nikad nisu videli ljude koji žive po takvim moralnim normama i kodeksima, teško mogu da nađu zajedničku zlatnu nit koja bi ih spustila u rudnik zlata, esenciju vitalne i okrepljujuće energije koju nude ovi biseri duhovnog i duševnog stvaralaštva. To su nepresušni izvori (vrela), u kojima se napaja svaka ona duša koja ima sreću i strpljenje da do njih stigne.

Jer nekad su oni (izvori, pesme) za neke ljude nedostižni, nesaznajni, njihova čula su podešena na neke grublje i prizemnije talasne dužine.

Profesor antičke književnosti i prevodilac, Gordan Maričić je autor pet zbirki pesama. Penelopa yalud tkala je jedna od njih. Izbor iz njegove poezije predstavlja ga kao autentičnog liričara koji se ironičnim dosluhom sa klasičnim formama, najpre sa epigramom, bavi sopstvenim vremenom i životom. Porodični i ljubavni svet ispunjava njegove kratke i duhovite pesme, pune igre i zagonetke.

Ples nema tako dugu tradiciju zapisivanja i teoretizacije kao što je imaju druge izvođačke umetnosti, te se još uvek traga za načinima da se artikulišu različite plesne prakse. Četiri diskurzivne tačke plesne prakse nude jednu šemu te artikulacije. Ovaj otvoreni model se bazira na jednom zamišljenom kvadratu, gde se jedna tačka (teme) odnosi na matricu tela, druga na politiku pokreta, treća na izvedbenu strukturu i četvrta na matricu drugog.

Analizirano je osamnaest plesnih dela (među kojima su Hexentanz - Meri Vigman, Groosland - Megi Maran, Trio A - Ivon Rajner, Blaubart – Pina Bauš, Rosas danst Rosas – Rosas, Solo – Vilijam Forsajt, Strangefish – Lojd Njuson, The Perfect human – Hofeš Šehter, Le dernier spectacle – Žerom Bel, Tragédie - Oliver Duboa). Simulirajući postupak faktorske analize, izdvojeno je šest faktora koji su postali osnova multidimenzionalnog pristupa plesnoj analizi. Ovaj rad je pokušaj da se uz pomoć matrice diskurzivnih tačaka, kao i različitih teorijskih platformi (Lakan, Batlerova, Kristeva, Derida, Delez, Danto, Vitgenštajn, Fuko i dr.) ostvari doprinos u pravcu sistematičnog promišljanja o plesu.

Tajna Van Ajkove slike

„Nјih dvoje se ne gledaju.“ Zagonetan, neobično lep i jedinstven portret Bračni par Arnolfini, bez pandana u istoriji slikarstva, Jan van Ajk je naslikao 1434. godine. Vekovima predmet divlјenja i proučavanja, protagonista nebrojenih studija, portret Arnolfinijevih ipak krije tajnu, sakriveni smisao, koji izmiče čak i najpažlјivijem pogledu. Vidimo da nešto treba videti, ali ne vidimo šta. Izmiče nam klјučna stvar.Snađite se, govore nam muškarac i žena koje već više od sto pedeset godina zovemo bračni par Arnolfini. Ali ko su zaista muškarac i žena sa slike? Pre svega, šta to oni rade? Istraživanje Žan-Filipa Postela vodi nas u samo srce ove opčinjujuće slike. Kao u detektivskom romanu, autor neumolјivo raščlanjuje, jedan po jedan, varlјive simbole i zamke kojima slikar zavarava trag. Tada se slika otelovlјuje, njena se istorija plete, a likovi sa te bezvremene scene oživlјavaju pred našim očima.Žan-Filip Postel, rođen u Parizu 1951, po profesiji je lekar i pisac. Slučaj Arnolfini opisuje kao „primenu kliničkog metoda pažlјivog posmatranja na slikarsko delo“.

Najbogatije zbirke najznačajniji umetnici i njihova dela iz kolekcija najpoznatijih svetskih muzeja. Svaka knjiga sadrži priču o pojedinačnom muzeju, njegovom značaju i bogatstvu, koju su pisali poznavaoci upravo te riznice. Zatim sledi pregled najvažnijih dela. Uz vernu reprodukciju, postignutu zahvaljujući vrhunskoj štampi, nalaze se podaci o slici i umetniku, koji nas na najbolji način uvode u svet slika i skulptura iz bogatih muzejskih zbirki. Radi lakšeg snalaženja, na kraju svake knjige štampan je registar umetnika i dela. Reč je o knjigama za gledanje i uživanje, ali i upoznavanje svetske kulturne baštine.

Pobuna „dece komunizma“ ili nešto drugo, subverzivna snaga rokenrola ili samo želja da se pobedi socrealističko sivilo... Nepristajanje, bunt, novi zvuci i nove energije...

Sve je to „novi talas“, snaga i stihija drugačijih oblika, umetničkog i supkulturnog izraza na kraju komunističkog eksperimenta u SFRJ.

Snaga ove revolucije, talasa bunta, nije bila u sili, već u kreativnosti. Mladi koji nisu pristajali da budu „hijerarhijski majmuni“ krenuli su u odiseju kroz javnu i tajnu istoriju sveta, u korak sa svetom i u susret svojoj prometejskoj sudbini. Ovo je autentični vodič kroz vreme i sudbinu, kroz godine koje pamtimo – kao svedoci ili poklonici, učesnici ili protivnici, koji nikoga ne ostavljaju ravnodušnim, do dana današnjeg.

Neokonceptualna umetnost se javlja sa mesta borderlajna. Borderlajn je na granici besmisla i raspadanja, ustrašen i užasnut, gde nema objekata, i koji mora odbaciti sebe kao abjektnog da bi krenuo na mučni uspon ka stanju subjektnosti u nekom poretku. Dok Julija Kristeva postavlja pitanje šta raditi sa tim abjektnim, jer se ono može skrenuti prema libidu, da bi se od njega načinio predmet želje, ili prema simboličkom, da bi se pretvorilo u znak ljubavi, mržnje, zanosa ili prokletstva, Hal Foster pravi lom unutar datog simboličkog poretka, eksponira ga u krizi, i otvara nove mogućnosti u savremenoj umetnosti.

Eksplozija zvuka, boja, plesa, skrivenih poruka i otvorene provokacije učinila je da video-spotovi postanu najpopularniji deo pop kulture osamdesetih.
Knjiga novinara i filmskog kritičara Petra Jončića osvetljava fenomen muzičkih video-spotova u doba njihove najveće ekspanzije, posmatrajući ih u kontekstu savremene kulture kroz pojavu muzičkih TV stanica.

Knjiga Muzičke slikovnice osamdesetih prikazuje vreme u kome su se rađali prvi pokušaji spajanja muzike i slike u jedan kratkometražni film. Centar istraživanja fokusiran je na reditelje. Napisana popularnim jezikom, bez akademskih konstrukcija, ali s utemeljenim analizama i citatima iz pop literature, knjiga obrađuje zanimljivu i do sada neistraženu temu, smeštajući je u kontekst novog vizuelnog izraza koji je za samo dvadesetak godina postao relevantan deo moderne umetnosti.

Wolfgang Amadeus Mozart: Don Giovanni
Zbor Bečke državne opere
Orkestar: Bečki filharmoničari
Dirigent: Wilhelm Furtwängler
Glavne uloge: Cesare Siepi, Elisabeth Grummer

U Pragu, koji je u Europi 18. stoljeća jedinstven kulturni centar, Mozart je postigao golem uspjeh svojim Don Giovannijem, opernom inačicom mita o Don Juanu, zavodniku upitnog morala. Vesela opera koja počinje neuspjelim silovanjem i uspjelim ubojstvom, a završava propadanjem glavnog junaka ravno u pakao, puna je smijeha, u tekstu, u odnosima i u prštavoj glazbi zrelog Mozarta, koji se upravo tih godina razvio u genija kojeg znamo.

Nezaobilazna je snimka izvedbe te opere sa Salzburškog festivala 1953. godine. Naime, život talijanskog basa Cesarea Siepija (1923-2010) značajno se promijenio kada mu je glasoviti njemački dirigent Wilhelm Furtwängler povjerio ulogu Don Giovannija. Siepi, čija je dotadašnja glazbena karijera bila u usponu, prihvatio je priliku koja mu se ukazala i u sklopu Salzburškog festivala realizirao nezaboravnu interpretaciju libertinskog lika, zašto je primio niz pohvala. Izvedba, pak, Elisabeth Grummer na istoj pozornici ušla je u povijest opere kao jedna od njenih nezaboravnih izvedbi.

Zbor i orkestar Metropolitan opera, New York
Dirigent: Fausto Cleva
Glavne uloge: Leonard Warren, Roberta Peters, Richard Tucker

Rigoletto je u Verdijevu životu zauzeo posebno mjesto. Nakon intervencije cenzora reagirao je odlučno i s uvjerenjem. Jednostavno zato što je vjerovao u djelo i smatrao da mora biti napisano na taj način. Opera je to nalik na shakespearovsku dramu, bliska Kralju Learu, u kojoj na vidjelo izlazi Verdijevo intuitivno razumijevanje ljudske egzistencije. U Rigolettu, kao uostalom i u Kralju Learu, odnos između oca i kćeri ide iz jedne u drugu krajnost. Od suosjećanja do ljutnje, od osvete do oprosta....

Leonard Warren bio je jedan od najboljih verdijanskih baritona 20. stoljeća i u ovoj izvedbi Rigoletta briljira u glavnoj ulozi. Više od 4o godina duga karijere Roberte Peters trajala je više one od bilo koje druge sopranistice u Metropolitanu, a zbog svojih posebnih koloratura i skladnog izgleda bila je ljubimica američke publike u pedesetim i šezdesetim godinama prošlog stoljeća. Richard Tucker, pak, bio je sin rumunjskih imigranata. Godine 1941. ne uspijeva na audiciji za Metropolitan, ali intendant te kuće čuo ga je kasnije u nastupu u Brooklyn Jewish Centru te mu daje posao. Bio je to početak tridesetogodišnje karijere, koja će završiti tek njegovom smrću 1975. godine. Tijekom tog razdoblja će u prestižnoj opernoj kući nastupiti više od 600 puta kao specijalist za uloge iz talijanske i francuske opere.

Simfonijski orkestar RAI Torino
Dirigent: Gabriele Santini
Glavne uloge: Maria Callas, Francesco Albanese

La traviata, jedina opera čiju je radnju Verdi smjestio u svoje vlastito povijesno razdoblje i u Pariz svoga vremena, bez sumnje je njegovo najpopularnije djelo. Nadahnuće za djelo koje je plod skladateljeva kritičkog stava prema malograđanskom moralu i tlačenju žena pronašao je u dramatizaciji romana “Dame s kamelijama” Alexndera Dumasa. Marcel Proust, veliki ljubitelj La traviate, o genijalnom pristupu Verdija rekao je: “Verdi je Dami s kamelijama dao klasu koja joj je nedostajala”. U ovoj interpretaciji Violete došao je do izražaja i nenadamašni talent za dramu legendarne Marije Callas.

Nova knjiga renomiranog srpskog klasičnog gitariste, kompozitora i pedagoga Uroša Dojčinovića.
Srpska gitaristička pedagogija nastajala je lagano iz didaktičkih začetaka koja su činila privatna podučavanja, povremeni kursevi i tečajevi, koliko je tome doprineo Dojčinović vidi se iz biografije: održao je 3000 koncereta solističke i kamerne muzike, učestvovao u više od 500 radijskih i televizijskih emisija širom Evrope, Kanade, Amerike, Afrike i Azije, snimio više od 40 diskografskih izdanja, objavio više od 500 radova, notnih zapisa, stručnih knjiga, muzikoloških studija i članaka. Za ovu obimnu knjigu od 400 stranica više od 80 procenata materijala o razvoju gitare na Balkanu autor je, kako je kazao, našao u privatnim kolekcijama samoukih gitarista. Pre njega razvoj gitarističke umetnosti na Balkanu niko nije obrađivao.

Duhoviđenje u bojama Dva sveta u drevnoruskom ikonopisu Rusija u njenoj ikoni

Knjiga obuhvata rad na postavci tela (baletski stav), psiho-fizickom razvoju svakog deteta, postupnosti u osposobljavanju dece koja nemaju sve potrebne predispozicije, sa posebnim akcentom na razvijanju koordinacije, motivacije i odnosa prema svakodnevnom radu koji predstavlja napor i zahteva upornost.

To izdanje nudi i primere kako bi se ucenici od samog pocetka osposobili da izvedu svaki baletski korak celovito i tako sto pre ukljucili u igracko-scenske zadatke.